کودک آزاری

کودک آزاری یکی از تلخ‌ترین و نگران‌کننده‌ترین واقعیت‌های اجتماعی است که وجدان عمومی را جریحه‌دار می‌کند. هیچ جامعه‌ای بدون حمایت از کودکان، آینده‌ای روشن نخواهد داشت. قانون ایران با تصویب قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹ اقدامات قاطعی برای مقابله با هرگونه خشونت علیه کودکان اتخاذ کرده است.

هرگونه آسیب جسمی، روانی یا غفلت نسبت به کودک زیر ۱۸ سال مصداق کودک آزاری است و مرتکب آن با مجازات‌های قانونی روبه‌رو می‌شود. اگر شما یا اطرافیانتان شاهد چنین رفتاری هستید، سکوت نکنید. برای مشاوره حقوقی فوری با مؤسسه حقوقی ملی وکیل تماس بگیرید: ۰۹۱۲۱۳۰۴۰۸۵.

کودک آزاری چیست؟

کودک آزاری طبق تعریف قانون، هرگونه رفتار آزاردهنده، غفلت عمدی یا آسیب به کودک زیر ۱۸ سال است که سلامت جسمی، روحی، روانی یا اخلاقی او را تهدید کند. این رفتار می‌تواند از کتک زدن و ترساندن گرفته تا بی‌توجهی به نیازهای حیاتی کودک مانند غذا، تحصیل و مراقبت پزشکی باشد.

در قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، تأکید شده که کودک آزاری فقط شامل خشونت فیزیکی نیست، بلکه آزار روحی یا کلامی نیز جرم محسوب می‌شود. حتی تهدید، توهین یا نسبت دادن صفات تحقیرآمیز به کودک، مصداق آزار روانی است.

مبنای اصلی این قانون، اصل حمایت همه‌جانبه از کودک است؛ بنابراین هیچ عنوانی چون «حق تربیت والدین» نمی‌تواند توجیهی برای خشونت باشد. قانون در برابر این رفتارها بی‌تفاوت نمی‌ماند و با دقت به بررسی پرونده می‌پردازد تا عدالت برقرار شود.

انواع کودک آزاری

کودک آزاری در اشکال گوناگونی رخ می‌دهد و شناسایی آن نخستین گام برای جلوگیری از آسیب‌های بعدی است. مهم‌ترین انواع آن عبارت‌اند از:

۱. کودک آزاری جسمی

هر نوع رفتار فیزیکی که باعث صدمه یا درد در کودک شود، مانند کتک زدن، سوزاندن یا بستن با وسایل خطرناک.
نشانه‌های آن می‌تواند کبودی، بریدگی یا ترس مفرط از والدین یا بزرگسالان باشد.

۲. کودک آزاری روانی

شامل تحقیر، تهدید، فریاد زدن یا بی‌اعتنایی مداوم است. این نوع آزار ممکن است آثار فیزیکی نداشته باشد، اما در طولانی‌مدت موجب افسردگی و اضطراب در کودک می‌شود.

۳. کودک آزاری جنسی

هرگونه تماس یا رفتار جنسی خلاف رضایت و سن کودک، که آثار روانی و جسمی سنگینی به دنبال دارد. این نوع جرم از شدیدترین مصادیق کودک آزاری بوده و با اشد مجازات روبه‌رو است.

۴. غفلت از کودک

نادیده گرفتن نیازهای طبیعی و حیاتی کودک مانند تغذیه، پوشاک، تحصیل یا مراقبت بهداشتی. غفلت، در ظاهر رفتاری غیرخشونت‌آمیز است اما از نظر قانون جرم تلقی می‌شود.

در همه این موارد، حتی اگر مرتکب پدر یا مادر باشد، باز هم قانون او را مجرم می‌داند. هیچ رابطه خونی نمی‌تواند مجوزی برای آزار دادن کودک باشد.

مجازات کودک آزاری در قانون ایران

بر اساس قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹ هر نوع سوءرفتار با کودک، از خشونت فیزیکی گرفته تا بی‌توجهی، جرم محسوب می‌شود.
قانون برای هر سطح از کودک آزاری مجازات متناسبی در نظر گرفته است:

• در موارد آزار جسمی یا روحی، مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال یا جزای نقدی سنگین محکوم می‌شود.
• اگر کودک دچار نقص عضو یا آسیب شدید شود، مجازات حبس ممکن است تا بیش از پنج سال افزایش یابد.
• در موارد منجر به فوت، پرونده به عنوان قتل بررسی می‌شود و حتی قصاص می‌تواند اعمال گردد.
• ترک فعل یا بی‌توجهی نیز جرم است؛ مثلاً اگر والدین از بردن کودک بیمار به پزشک خودداری کنند، قانون آنان را مقصر می‌داند.

اجرای این مجازات‌ها تنها برای تنبیه نیست، بلکه هدف اصلی بازدارندگی و حمایت از کودکان در برابر تکرار خشونت است.

گزارش کودک آزاری ؛ وظیفه قانونی هر شهروند

یکی از مهم‌ترین تحولات در قانون جدید این است که گزارش نکردن کودک آزاری جرم محسوب می‌شود. به عبارت دیگر، هر شهروندی که از وقوع چنین جرمی اطلاع پیدا کند و اقدامی برای اطلاع‌رسانی نکند، قانون را نقض کرده است.
نهادهای مسئول رسیدگی به این گزارش‌ها عبارت‌اند از:

• سازمان بهزیستی کشور
• اورژانس اجتماعی با شماره ۱۲۳
• دادسرای اطفال و نوجوانان
• کلانتری‌ها و مراکز انتظامی

هدف قانون، تنبیه خانواده‌ها نیست، بلکه ایجاد امنیت برای کودک و جلوگیری از تکرار آسیب است. خانواده‌ها در صورت ناتوانی در نگهداری کودک می‌توانند از نهادهای حمایتی درخواست کمک کنند تا کودک به محیطی ایمن منتقل شود.

نقش وکیل در پرونده‌های کودک آزاری

در پرونده‌های کودک آزاری، حضور وکیل کیفری تهران متخصص اهمیت بالایی دارد، زیرا این پرونده‌ها هم جنبه کیفری دارند و هم جنبه خانوادگی و حمایت از کودک.
وظایف وکیل در این پرونده‌ها شامل موارد زیر است:

1. تنظیم شکواییه و ارائه شکایت رسمی علیه متهم
2. پیگیری روند پرونده در دادسرا و دادگاه اطفال
3. دفاع از حقوق کودک و درخواست صدور حکم حمایت قضایی
4. اگر لازم باشد، درخواست انتقال موقت کودک به محیط امن مانند مرکز بهزیستی یا بستگان مورد اعتماد
5. ارائه مشاوره به خانواده برای بازیابی آرامش روانی در کنار پیگیری قانونی

یک وکیل تجاوز جنسی آگاه به قوانین مربوط به کودک آزاری می‌تواند مسیر پرونده را به درستی هدایت کند تا هم حقوق کودک حفظ شود و هم از بروز خسارت‌های بیشتر جلوگیری گردد.اگر شما یا فردی از نزدیکانتان قربانی کودک آزاری هستید، درنگ نکنید. برای دریافت مشاوره فوری با وکیل متخصص در دعاوی کودک آزاری تماس بگیرید: ۰۹۱۲۱۳۰۴۰۸۵

کودک آزاری از دیدگاه روان‌شناسی و اجتماعی

اثرات کودک آزاریتنها محدود به جسم نیست. کودکی که مورد آزار قرار گرفته، در بزرگسالی ممکن است با مشکلاتی مانند کمبود اعتماد به نفس، اضطراب، پرخاشگری یا انزوای اجتماعی روبه‌رو شود.از منظر روان‌شناسی، مهم‌ترین گام پس از شناسایی کودک آزاری ، درمان روانی و حمایت عاطفی قربانی است. مراجعه به مشاور یا روان‌شناس کودک در کنار پیگیری قضایی، می‌تواند روند بهبود را تسریع کند.

از دیدگاه اجتماعی نیز، فرهنگ‌سازی و آموزش خانواده‌ها نقش بسیار مهمی در پیشگیری از این جرم دارد. جامعه‌ای که از حقوق کودکان آگاه باشد، کمتر شاهد خشونت خواهد بود.

سوالات متداول درباره کودک آزاری

۱. کودک آزاری از نظر قانون شامل چه رفتارهایی است؟
هرگونه آزار جسمی، روانی، جنسی یا غفلت که منجر به آسیب یا تهدید سلامت کودک شود.

۲. آیا والدین هم می‌توانند بابت کودک آزاری مجازات شوند؟
بله. در قانون، والدین از مجازات معاف نیستند و در صورت اثبات جرم، همانند سایر افراد مجازات می‌شوند.

۳. چگونه می‌توان شکایت کودک آزاری را ثبت کرد؟
با مراجعه به کلانتری، دادسرای اطفال یا تماس با اورژانس اجتماعی (۱۲۳) می‌توان اعلام شکایت کرد. همچنین مؤسسات حقوقی مانند ملی وکیل می‌توانند مراحل قانونی را پیگیری کنند.

۴. آیا کودک بالای ۱۵ سال می‌تواند شخصاً شکایت کند؟
بله، طبق ماده ۶ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، نوجوان بالای ۱۵ سال در صورت برخورداری از رشد عقلی می‌تواند به‌صورت مستقیم شکایت خود را مطرح نماید.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

کودک آزاری زخمی عمیق بر پیکر جامعه است و مقابله با آن نیازمند همکاری مردم، نهادهای قانونی و متخصصان حوزه حقوق است. قانون ایران با تصویب مقررات دقیق، از کودکان در برابر انواع خشونت‌ها حمایت می‌کند. اطلاع‌رسانی، فرهنگ‌سازی و پیگیری قانونی، سه اصل حیاتی در پیشگیری از این جرم هستند.

اگر شاهد کودک‌آزاری هستید، سکوت شما ممکن است سبب تداوم رنج یک کودک شود. همین امروز اقدام کنید و برای مشاوره با وکلای متخصص در امور حمایت از اطفال تماس بگیرید:
📞 ۰۹۱۲۱۳۰۴۰۸۵ – مؤسسه حقوقی ملی وکیل