وکالت نامه رسمی یکی از مهمترین اسناد حقوقی در نظام قضایی ایران است که به موجب آن، شخصی (موکل) انجام امور مشخصی را به شخص دیگری (وکیل) واگذار میکند. این سند در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم میشود و به همین دلیل از اعتبار بالایی برخوردار است. بسیاری از افراد تفاوت میان وکالتنامه رسمی و عادی را نمیدانند و همین موضوع گاهی مشکلات حقوقی جدی ایجاد میکند.
در این مقاله، به تعریف و انواع وکالت نامه رسمی، مبنای قانونی آن، شرایط تنظیم، موارد فسخ و ابطال، مزایا و معایب و همچنین تفاوت آن با وکالتنامه محضری و عادی میپردازیم تا با آگاهی کامل بتوانید از این سند استفاده کنید.
وکالتنامه رسمی سندی است که در دفترخانه اسناد رسمی و بر اساس مقررات قانونی تنظیم میشود و به موجب آن، موکل انجام یک یا چند کار مشخص را به وکیل حقوقی میسپارد. از آنجا که این سند در مرجع رسمی ثبت میشود، از قابلیت استناد در مراجع قضایی برخوردار است و هیچکس نمیتواند به سادگی آن را انکار یا جعل کند.
وکالتنامه عادی معمولاً به صورت دستنویس یا تایپشده بین طرفین تنظیم میشود و در دفترخانه ثبت نمیگردد. چنین سندی در صورت بروز اختلاف، نیازمند اثبات صحت امضا و اصالت است، در حالی که وکالتنامه رسمی نیازی به این مراحل ندارد و به محض ارائه در دادگاه معتبر شناخته میشود.
استناد به قانون مدنی
قانون مدنی ایران در مواد ۶۵۶ تا ۶۸۳ به عقد وکالت پرداخته است. بر اساس ماده ۶۵۶، وکالت عقدی است که به موجب آن، یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود میکند. این مواد به شرایط صحت عقد وکالت، وظایف وکیل و موکل، و موارد انقضاء و فسخ میپردازد.
دفترخانههای اسناد رسمی به عنوان مرجع ثبت وکالتنامه رسمی، نقش مهمی در اعتباربخشی به این اسناد دارند. پس از ثبت وکالتنامه، نسخهای در بایگانی دفترخانه و سامانه ثبت اسناد کشور ذخیره میشود که امکان جعل یا تغییر را به حداقل میرساند.
تنظیم وکالتنامه رسمی مزایای متعددی دارد:
مراجعه به دفترخانه اسناد رسمی
برای تنظیم وکالت نامه رسمی باید به یکی از دفترخانههای اسناد رسمی مراجعه کرد. حضور همزمان موکل و وکیل یا ارائه وکالتنامه قبلی الزامی است.
احراز هویت
دفترخانه با استفاده از مدارک شناسایی معتبر، هویت هر دو طرف را احراز میکند تا از بروز خطا یا سوءاستفاده جلوگیری شود.
ثبت دقیق موضوع وکالت
موضوع وکالت باید به طور دقیق و شفاف در سند ذکر شود، از جمله حدود اختیارات، تعهدات و هرگونه محدودیت زمانی یا مکانی.
مدت اعتبار میتواند محدود یا نامحدود باشد. در صورت قید مدت، وکالتنامه پس از پایان آن خودبهخود منقضی میشود. وکالتنامههای نامحدود تا زمان فسخ، عزل یا فوت یکی از طرفین معتبرند.
موکل میتواند هر زمان وکیل را عزل کند، مگر در وکالت نامه بلاعزل. همچنین فوت یا حجر هر یک از طرفین موجب انقضای وکالت میشود.
در صورت جعل، عدم رعایت تشریفات قانونی یا صدور بر اساس اطلاعات نادرست، مراجع قضایی میتوانند وکالتنامه رسمی را باطل کنند.
وکالتنامه رسمی بلاعزل
در این نوع، موکل حق عزل وکیل را ندارد مگر با توافق یا وقوع شرایط خاص.
وکالتنامه رسمی محدود
اختیارات وکیل به موضوعات مشخص و محدودی محدود میشود.
وکالتنامه رسمی تامالاختیار
وکیل اختیار انجام تمامی امور موکل را دارد مگر آنچه قانون استثنا کرده باشد.
مزایا:
معایب:
در حالی که وکالتنامه محضری و رسمی در بسیاری از موارد هممعنا استفاده میشوند، وکالتنامه عادی فاقد ثبت رسمی است و اعتبار کمتری دارد. وکالتنامه رسمی قابلیت استناد فوری در مراجع قضایی دارد، اما وکالتنامه عادی نیازمند اثبات اصالت است.
بله، مگر در موارد بلاعزل یا مواردی که قانوناً منع شده باشد.
هزینه بر اساس تعرفه دفاتر اسناد رسمی و نوع وکالتنامه متفاوت است.
مدت اعتبار در متن مشخص میشود و در صورت عدم ذکر، تا زمان فسخ یا انقضاء قانونی معتبر است.
پیام بگذارید
برای ارسال نظر باید وارد سیستم شوید.