فعالیت پزشکی بدون مجوز

فعالیت‌های پزشکی و درمانی به‌دلیل ارتباط مستقیم با سلامت و جان انسان‌ها نیازمند نظارت دقیق قانونی هستند. به همین دلیل، اشتغال به حرفه‌های پزشکی بدون دریافت پروانه رسمی از وزارت بهداشت، عملی مجرمانه تلقی می‌شود.

متأسفانه در سال‌های اخیر، افزایش مراکز درمانی و زیبایی غیرمجاز، نگرانی‌های جدی برای سلامت عمومی ایجاد کرده است. در این مقاله، به بررسی دقیق فعالیت پزشکی بدون مجوز، مجازات‌های قانونی، روند شکایت، و نقش وکیل کیفری در این پرونده‌ها می‌پردازیم.

فعالیت پزشکی بدون مجوز چیست؟

فعالیت پزشکی بدون مجوز به معنای انجام هرگونه اقدام درمانی، جراحی، دارویی، تزریقی یا زیبایی توسط فرد یا مرکزی است که فاقد مجوز رسمی و معتبر از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد. این فعالیت ممکن است در مکان‌هایی مانند سالن‌های زیبایی، منازل شخصی یا مطب‌هایی بدون پروانه صورت گیرد.

نمونه‌هایی از فعالیت پزشکی بدون مجوز:

• تزریق ژل و بوتاکس، لیفت صورت، یا پاک‌سازی پوست در سالن‌های زیبایی توسط افراد غیرپزشک
• انجام امور جراحی سرپایی یا درمان دارویی در منزل، بدون صلاحیت علمی و قانونی
• تأسیس کلینیک یا مرکز زیبایی بدون دریافت مجوز رسمی از وزارت بهداشت

این اقدامات نه‌تنها غیرقانونی هستند بلکه جان بیماران را نیز به خطر می‌اندازند.

مستند قانونی فعالیت پزشکی بدون پروانه

قانون‌گذار به‌صورت شفاف در قوانین مختلف به جرم بودن فعالیت پزشکی بدون مجوز اشاره کرده است:

ماده ۳ قانون مربوط به امور پزشکی و دارویی:

«اشتغال به حرفه‌های پزشکی و پیراپزشکی بدون داشتن پروانه رسمی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جرم محسوب می‌شود.»

ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات):

«هر کس بدون داشتن پروانه رسمی به امور پزشکی، داروسازی، دندانپزشکی، آزمایشگاهی، پرستاری، مامایی یا دیگر رشته‌های پزشکی اشتغال ورزد، به حبس از شش ماه تا دو سال و نیز به پرداخت جزای نقدی محکوم می‌شود و محل فعالیت وی تعطیل می‌گردد.»

این مواد قانونی نشان می‌دهند که اشتغال به درمان بدون مجوز، از منظر قانون‌گذار ایران جرمی جدی تلقی می‌شود که دارای پیامد کیفری، حقوقی و اداری است.

مجازات فعالیت پزشکی غیرمجاز

در جدول زیر، انواع فعالیت پزشکی بدون مجوز و مجازات قانونی آن‌ها را می‌بینید:

در صورتی که شخص متخلف موجب آسیب جسمی یا روحی به بیمار شود، علاوه بر مجازات کیفری، موظف به پرداخت دیه و جبران خسارت نیز خواهد بود.

مسئولیت کیفری و حقوقی

فعالیت غیرمجاز پزشکی، علاوه بر جنبه کیفری، دارای مسئولیت‌های حقوقی و اداری نیز هست:

مسئولیت کیفری:

• حبس تعزیری طبق ماده ۵۵۸ ق.م.ا
• جزای نقدی
• پلمب محل فعالیت

مسئولیت حقوقی:

• پرداخت دیه در صورت ورود آسیب به بیمار
• جبران خسارت مادی و معنوی به بیمار یا خانواده او

مسئولیت اداری:

• ممنوعیت دائمی از دریافت پروانه فعالیت پزشکی
• درج سابقه در سوابق فرد در نظام سلامت کشور

نحوه شکایت از پزشک یا کلینیک غیرمجاز

در صورت مواجهه با یک مرکز درمانی یا فردی که بدون مجوز رسمی اقدام به ارائه خدمات پزشکی می‌کند، می‌توانید از طریق مراحل زیر اقدام به شکایت کنید:

1. ثبت شکایت در سامانه سازمان نظام پزشکی
2. مراجعه به وزارت بهداشت یا دانشگاه علوم پزشکی محل فعالیت متخلف
3. ارائه گزارش به دادسرای ویژه جرایم پزشکی
4. همکاری با وکیل کیفری جهت پیگیری حقوقی و کیفری پرونده

استفاده از وکیل جرایم پزشکی متخصص در این مرحله می‌تواند روند رسیدگی را تسریع کرده و از تضییع حقوق بیمار جلوگیری کند.

📞 در صورت نیاز به مشاوره فوری با وکیل کیفری متخصص جرایم پزشکی: ۰۹۱۲۱۳۰۴۰۸۵

نقش وکیل کیفری در پرونده‌های فعالیت غیرمجاز پزشکی

پرونده‌های مربوط به فعالیت پزشکی بدون مجوز نیازمند تخصص و شناخت دقیق از قوانین حوزه سلامت و مجازات اسلامی هستند. وکیل کیفری در این موارد می‌تواند نقش مؤثری ایفا کند:

• گردآوری مدارک و مستندات غیرقانونی بودن فعالیت
• ثبت شکایت رسمی در مراجع صالح
• پیگیری صدور حکم پلمب و مجازات کیفری
• دفاع از حقوق بیمار در صورت ورود آسیب و مطالبه خسارت
• جلوگیری از ادامه فعالیت متخلف با اقدامات فوری قضایی

نتیجه‌گیری

فعالیت پزشکی بدون مجوز، نه‌تنها عملی مجرمانه است بلکه تهدیدی جدی برای سلامت عمومی جامعه محسوب می‌شود. قانون‌گذار با هدف حفظ جان و سلامت مردم، مجازات‌های سنگینی را برای افراد یا مراکزی که بدون اخذ مجوز رسمی فعالیت می‌کنند، در نظر گرفته است. در صورت مشاهده چنین فعالیت‌هایی، شهروندان می‌توانند با مراجعه به مراجع قانونی و کمک گرفتن از وکیل دیوان عالی کشور، نسبت به توقف فعالیت و احقاق حقوق خود اقدام نمایند.

سؤالات متداول فعالیت پزشکی بدون مجوز

۱. فعالیت پزشکی بدون مجوز چه مجازاتی دارد؟
بین ۶ ماه تا ۲ سال حبس تعزیری، همراه با جزای نقدی و پلمب محل طبق ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی.

۲. اگر در اثر فعالیت غیرمجاز آسیبی به بیمار برسد چه می‌شود؟
علاوه بر مجازات کیفری، شخص خاطی موظف به پرداخت دیه و جبران خسارت به بیمار یا خانواده او خواهد بود.

۳. چگونه از کلینیک یا مطب بدون مجوز شکایت کنیم؟
با ثبت شکایت در سامانه سازمان نظام پزشکی یا از طریق دادسرای ویژه جرایم پزشکی و پیگیری توسط وکیل کیفری.