تنظیم قرارداد مشارکت

قرارداد مشارکت یکی از پرکاربردترین قراردادهای حقوقی در روابط تجاری، ملکی و سرمایه‌گذاری است. بسیاری از افراد به‌دلیل نداشتن دانش حقوقی کافی، هنگام تنظیم قرارداد مشارکت این نوع قراردادها با مشکلات و اختلافات جدی روبه‌رو می‌شوند. بر اساس ماده ۱۰ قانون مدنی، قرارداد مشارکت میان طرفین، در صورتی که مخالف قانون نباشد، معتبر است. اما برای اینکه این قرارداد کارآمد باشد، باید کتبی، شفاف و دارای ضمانت اجرا تنظیم قرارداد مشارکت شود. در غیر این صورت، احتمال بروز دعوا، تضییع حقوق و اتلاف سرمایه افزایش پیدا می‌کند.

در این مقاله، به معرفی انواع قرارداد مشارکت، ارکان اصلی آن، اشتباهات رایج، نقش وکیل تنظیم قرارداد ، و همچنین پرسش‌های پرتکرار در این زمینه می‌پردازیم. اگر قصد دارید قراردادی مطمئن و بدون خلأهای حقوقی تنظیم قرارداد مشارکت کنید، این راهنما می‌تواند برایتان مفید باشد.

تنظیم قرارداد مشارکت چیست و چرا اهمیت دارد؟

قرارداد مشارکت توافقی قانونی بین دو یا چند نفر است که بر اساس آن، هر طرف آورده‌ای (اعم از پول، ملک، تخصص یا تجهیزات) وارد می‌کند و در منافع و زیان‌های حاصل شریک می‌شود. اهمیت تنظیم قرارداد مشارکت به این دلیل است که هم سرمایه طرفین و هم حقوق آن‌ها تضمین گردد.

بسیاری از اختلافات در زمینه ساخت‌وساز، کسب‌وکار یا حتی سرمایه‌گذاری‌های کوچک ناشی از مبهم بودن مفاد قرارداد مشارکت است. اگر درصد سود، نحوه تقسیم زیان، یا تعهدات هر یک از طرفین به‌طور شفاف مشخص نشود، بروز اختلاف اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

تنظیم قرارداد مشارکت به صورت کتبی با راهنمایی یک وکیل حقوقی متخصص، احتمال بروز این اختلافات را به حداقل می‌رساند. علاوه بر این، قرارداد مشارکت در صورت رسمی بودن و ثبت در دفاتر اسناد رسمی، قدرت اجرایی بیشتری خواهد داشت.

انواع تنظیم قرارداد مشارکت

تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت

در این نوع قرارداد، مالک زمین با یک سازنده توافق می‌کند که سازنده با هزینه یا سرمایه خود اقدام به ساخت‌وساز کند و در پایان، سهم هر طرف از ساختمان یا سود حاصل مشخص می‌شود. مهم‌ترین نکته در این قرارداد، تعیین دقیق سهم مالک و سازنده، همچنین زمان‌بندی ساخت است.

تنظیم قرارداد مشارکت مدنی

این نوع قرارداد بیشتر برای فعالیت‌های اقتصادی و تجاری استفاده می‌شود. در مشارکت مدنی، طرفین آورده‌های خود (وجه نقد، دارایی یا مهارت) را در یک فعالیت اقتصادی مشترک به کار می‌گیرند تا سود و زیان به صورت توافقی تقسیم شود.

تنظیم قرارداد مشارکت تجاری و سرمایه‌گذاری

این شکل از قرارداد بیشتر بین کارآفرینان یا سرمایه‌گذاران رایج است. یک طرف ممکن است سرمایه نقدی فراهم کند و طرف دیگر ایده، تخصص یا مدیریت پروژه را ارائه دهد. اگرچه ظاهراً ساده به نظر می‌رسد، اما تنظیم قرارداد مشارکت دقیق جزئیات در این قرارداد بسیار حیاتی است.

ارکان اصلی تنظیم قرارداد مشارکت

• معرفی طرفین قرارداد: مشخصات کامل حقوقی و حقیقی افراد باید در قرارداد درج شود.
• آورده‌های طرفین: می‌تواند وجه نقد، ملک، تجهیزات یا حتی تخصص باشد.
• تقسیم سود و زیان: این بخش باید شفاف و دقیق باشد. برای مثال، درصد سهام هر طرف یا اولویت بازگشت سرمایه.
• مدت قرارداد: تعیین بازه زمانی مشخص برای پیشگیری از بلاتکلیفی طرفین.
• تعهدات هر طرف: مانند زمان‌بندی انجام پروژه، تأمین هزینه‌ها یا ارائه خدمات فنی.

قراردادی که فاقد هر یک از این ارکان باشد، در آینده می‌تواند منجر به اختلافات پیچیده و هزینه‌بر شود.

اشتباهات رایج در تنظیم قرارداد مشارکت

• استفاده از نمونه قراردادهای عمومی اینترنتی بدون مشاوره حقوقی.
• عدم تعیین ضمانت اجرا برای تخلف یکی از طرفین.
• مبهم گذاشتن شروط تقسیم سود و زیان.
• نادیده گرفتن هزینه‌ها و بدهی‌های احتمالی.
• اتکا به قراردادهای شفاهی.

بسیاری از این اشتباهات باعث دعوا در دادگاه‌ها می‌شود و هزینه‌های مالی و زمانی سنگینی به طرفین تحمیل می‌کند.

نقش وکیل در تنظیم قرارداد مشارکت

حضور وکیل متخصص به‌عنوان مشاور حقوقی، باعث می‌شود تمام مفاد قرارداد با دقت تنظیم قرارداد مشارکت شود و خلأ حقوقی باقی نماند. وکیل ملکی می‌تواند شرایط قرارداد را بر اساس نیاز و اهداف طرفین تنظیم کند و ضمانت اجرایی قوی‌تری در متن قرارداد درج نماید.

آیا قرارداد مشارکت شفاهی اعتبار دارد؟

طبق ماده ۱۰ قانون مدنی، توافق شفاهی نیز می‌تواند معتبر باشد، اما اثبات آن در محاکم بسیار دشوار است. قرارداد کتبی هم سندی مکتوب برای طرفین محسوب می‌شود و هم در صورت بروز اختلاف، قابلیت استناد در دادگاه دارد. بنابراین، توصیه اکید آن است که قرارداد مشارکت همیشه به صورت کتبی منعقد شود.

سوالات متداول درباره تنظیم قرارداد مشارکت

آیا قرارداد مشارکت باید رسمی باشد؟
خیر، اما رسمی بودن آن (ثبت در دفاتر اسناد رسمی) اعتبار و قابلیت اجرایی بیشتری ایجاد می‌کند.

اگر یکی از طرفین تخلف کند چه می‌شود؟
باید ضمانت اجرا مانند حق فسخ یا خسارت در قرارداد پیش‌بینی شود.

هزینه تنظیم قرارداد مشارکت چقدر است؟
بسته به نوع قرارداد، موضوع و حجم تعهدات، هزینه متفاوت خواهد بود و نیازمند مشاوره حقوقی است.

نتیجه‌گیری و دعوت به اقدام

قرارداد مشارکت اگرچه ساده به نظر می‌رسد، اما بدون مشاوره حقوقی می‌تواند منشأ اختلافات مالی و حقوقی جدی شود. با تنظیم قراردادی جامع و دقیق تحت نظر وکیل متخصص، می‌توان از بروز بسیاری از مشکلات پیشگیری کرد.

اگر قصد تنظیم قرارداد مشارکت دارید، برای مشاوره و دریافت خدمات تخصصی در این زمینه می‌توانید با موسسه حقوقی ملی وکیل تماس بگیرید.
📞 تماس: 09121304085